{"id":48718,"date":"2025-08-01T07:00:00","date_gmt":"2025-08-01T05:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/?p=48718"},"modified":"2025-07-24T12:43:55","modified_gmt":"2025-07-24T10:43:55","slug":"odbicie-junakow-z-baudienstu-swiadectwo-z-1946-roku","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/odbicie-junakow-z-baudienstu-swiadectwo-z-1946-roku\/","title":{"rendered":"Odbicie junak\u00f3w z Baudienstu \u2013 \u015bwiadectwo z 1946 roku"},"content":{"rendered":"\n

22 wrze\u015bnia 1946 roku na \u0142amach \u201eCh\u0142opskiego Sztandaru\u201d \u2013 organu Polskiego Stronnictwa Ludowego \u2013 ukaza\u0142 si\u0119 tekst zatytu\u0142owany \u201eBataliony Ch\u0142opskie w akcji. Rozpuszczenie obozu karnego junak\u00f3w w Solcu nad Wis\u0142\u0105 (jesie\u0144 1942 r.)\u201d. To relacja oparta na \u015bwiadectwach samego uczestnika, opublikowana zaledwie kilka lat po wojnie, co nadaje jej wyj\u0105tkowy autentyzm i historyczn\u0105 warto\u015b\u0107. Ten numer \u201eCh\u0142opskiego Sztandaru\u201d, dost\u0119pny dzi\u015b w postaci skanu, stanowi wyj\u0105tkowe \u017ar\u00f3d\u0142o do poznania reali\u00f3w okupacyjnych, lokalnego oporu i odwagi m\u0142odych ludzi.<\/p>\n\n\n\n

Artyku\u0142 podpisany jest tajemniczo \u2013 \u201eBoryna Go\u0142\u0105b\u201d. Jednak najprawdopodobniej jest to pseudonim W\u0142adys\u0142awa Adama Go\u0142\u0105bka, znanego pod pseudonimami \u201eStefan\u201d i \u201eBoryna\u201d. W\u0142adys\u0142aw Go\u0142\u0105bek urodzi\u0142 si\u0119 1 stycznia 1920 roku w Kroczowie Mniejszym. W czasie okupacji dzia\u0142a\u0142 w Batalionach Ch\u0142opskich w rejonie kielecko\u2011radomskim, by\u0142 zast\u0119pc\u0105 dow\u00f3dcy zgrupowania Jana So\u0144ty, ps. \u201eO\u015bka\u201d. Jego wojenne zas\u0142ugi potwierdzaj\u0105 odznaczenia \u2013 m.in. Krzy\u017c Virtuti Militari, Krzy\u017c Walecznych i Partyzancki. Po wojnie opublikowa\u0142 on szereg wspomnie\u0144: \u201eW oddzia\u0142ach Batalion\u00f3w Ch\u0142opskich na Kielecczy\u017anie 1940\u20131944\u201d, \u201eBez rozkazu\u201d i \u201eNie wiedzia\u0142 co to l\u0119k\u2026\u201d. To zbi\u00f3r tekst\u00f3w, w kt\u00f3rych cz\u0119sto podpisuje si\u0119 jako W\u0142adys\u0142aw Go\u0142\u0105bek \u201eBoryna\u201d, co z du\u017cym prawdopodobie\u0144stwem oznacza to samo nazwisko widoczne pod artyku\u0142em.<\/p>\n\n\n\n

Czytaj\u0105c tekst, mamy szans\u0119 przenie\u015b\u0107 si\u0119 w czasy okupacji, by\u0107 \u015bwiadkami dramatu m\u0142odych junak\u00f3w S\u0142u\u017cby Budowlanej, wi\u0119zionych w obozie pracy przymusowej w Solcu nad Wis\u0142\u0105. Tekst barwnie i szczeg\u00f3\u0142owo opisuje warunki \u017cycia, beznadziej\u0119 i przemoc \u2013 niedo\u017cywienie, pracy od \u015bwitu do zmroku, pobicia i strach przed pr\u00f3bami ucieczki. To wszystko widziane oczami bohatera, kt\u00f3ry nie tylko opowiada, ale i bra\u0142 udzia\u0142 w planowaniu \u015bmia\u0142ej operacji bojowej. BCh \u2013 dowodzone przez \u201eO\u015bk\u0119\u201d, przy udziale \u201eBoryny\u201d \u2013 przygotowa\u0142y grup\u0119 bojow\u0105, zebra\u0142y bro\u0144, granaty i karabiny. Wsp\u00f3lnymi wysi\u0142kami noc\u0105 przeszli z rejonu \u015awiesielic do Solca, zaskoczyli niemieck\u0105 za\u0142og\u0119 i umo\u017cliwili wi\u0119\u017aniom wyj\u015bcie na wolno\u015b\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Ta relacja ma znaczenie wielowymiarowe: pokazuje, jak lokalne \u015brodowisko i partyzancka konspiracja mog\u0142y realnie uratowa\u0107 m\u0142odych ludzi przed \u015bmierci\u0105 lub wyw\u00f3zk\u0105 do oboz\u00f3w koncentracyjnych. Pozwala dostrzec, \u017ce dzia\u0142ania zbrojne BCh to nie tylko sabota\u017ce i walka militarna, ale cz\u0119sto ratunek \u2013 solidarna misja, ratowanie niewinnych. T\u0142umaczy r\u00f3wnie\u017c, dlaczego ruch ludowy po wojnie dba\u0142 o utrwalenie takich historii \u2013 publikacje w \u201eCh\u0142opskim Sztandarze\u201d stanowi\u0142y \u015bwiadectwo bohaterstwa i moralnego wysi\u0142ku zwyk\u0142ych ludzi, stawiaj\u0105c op\u00f3r terrorowi okupanta.<\/p>\n\n\n\n

Pe\u0142ny skan artyku\u0142u jest dost\u0119pny poni\u017cej:<\/p>\n\n\n

\n\t\t
\n\t\t
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\"\"\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\"\"\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>
\n\t
<\/div>\n\n\t
\n\n\t\t\t\t<\/a>\n\t\t\t\"\"\n\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t<\/div>\n\t\n\t