{"id":48211,"date":"2025-07-11T12:21:28","date_gmt":"2025-07-11T10:21:28","guid":{"rendered":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/?p=48211"},"modified":"2025-07-11T14:14:04","modified_gmt":"2025-07-11T12:14:04","slug":"obraz-miejscowosci-obecnego-powiatu-lipskiego-w-1916-roku-w-swietle-relacji-publikowanych-w-dzienniku-glos-narodu","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/obraz-miejscowosci-obecnego-powiatu-lipskiego-w-1916-roku-w-swietle-relacji-publikowanych-w-dzienniku-glos-narodu\/","title":{"rendered":"Obraz miejscowo\u015bci obecnego powiatu lipskiego w 1916 roku w \u015bwietle relacji publikowanych w dzienniku \u201eG\u0142os Narodu\u201d"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><em><strong>Z relacji autorstwa prof. dr. Stefana D\u0105browskiego opublikowanych w \u201eG\u0142osie Narodu\u201d w 1916 r., opisuj\u0105cych podr\u00f3\u017c przedstawicieli Sekcji Epidemicznej Galicyjskiego Czerwonego Krzy\u017ca, wy\u0142ania si\u0119 przejmuj\u0105cy obraz kilku miejscowo\u015bci obecnego powiatu lipskiego w czasie I wojny \u015bwiatowej. Zmaga\u0142y si\u0119 one z dramatem wojny, zniszczeniami, bied\u0105 oraz pr\u00f3bami przetrwania w realiach okupacji austro-w\u0119gierskiej.<\/strong><\/em> <span style=\"color: #f70707\" class=\"stk-highlight\">(Skany oryginalnych tekst\u00f3w prezentujemy pod artyku\u0142em)<\/span><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jesieni\u0105 1916 roku, gdy fronty I wojny \u015bwiatowej przesuwa\u0142y si\u0119 po polskich ziemiach, a tysi\u0105ce rodzin \u017cy\u0142y w cieniu g\u0142odu i chor\u00f3b, Sekcja Epidemiczna Galicyjskiego Czerwonego Krzy\u017ca otrzyma\u0142a pilne zadanie: <strong>za\u0142o\u017cenie szpitala epidemicznego w Solcu nad Wis\u0142\u0105<\/strong>. W\u0142adze gubernialne i wojskowe spodziewa\u0142y si\u0119, \u017ce wraz z jesiennymi ch\u0142odami powr\u00f3c\u0105 tyfus, czerwonka i inne choroby zaka\u017ane, a zniszczone wojn\u0105 wsie i miasteczka powiatu lipskiego nie by\u0142y w stanie poradzi\u0107 sobie z kolejn\u0105 fal\u0105 epidemii bez pomocy zorganizowanej opieki medycznej.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Decyzja zapad\u0142a, a podr\u00f3\u017c mia\u0142a rozpocz\u0105\u0107 si\u0119 z Krakowa, z biura Sekcji Epidemicznej. Wyruszono poci\u0105giem w kierunku Starachowic, gdzie od wiosny dzia\u0142a\u0142 ju\u017c szpital epidemiczny urz\u0105dzony w dawnym szpitalu fabrycznym, b\u0119d\u0105cy punktem organizacyjnym i etapowym dla dalszych dzia\u0142a\u0144. Tam do grupy do\u0142\u0105czy\u0142 lustrator szpitali epidemicznych, pan Waldt, kt\u00f3ry mia\u0142 oceni\u0107 warunki i potrzeby powstaj\u0105cego szpitala w Solcu.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0119dr\u00f3wka rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 w sobot\u0119, 7 pa\u017adziernika 1916 r. Pomimo deszczu i ch\u0142odu, wyruszono w drog\u0119 ko\u0144mi przez lasy i\u0142\u017ceckie, pokonuj\u0105c <strong>ponad 70 kilometr\u00f3w w ci\u0119\u017ckich warunkach<\/strong>, w\u015br\u00f3d b\u0142ota, ruin i jesiennej s\u0142oty.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Za Wierzbnikiem, kt\u00f3ry wojna zamieni\u0142a w zgliszcza, droga stawa\u0142a si\u0119 coraz bardziej b\u0142otnista, pe\u0142na rozmok\u0142ych kolein, gdzie ko\u0144skie kopyta zapada\u0142y si\u0119 g\u0142\u0119boko, a w\u00f3z co chwil\u0119 przechyla\u0142 si\u0119, zmuszaj\u0105c podr\u00f3\u017cnych do trzymania si\u0119 burty, by nie wypa\u015b\u0107. W\u0119dr\u00f3wka przez tereny obecnego powiatu lipskiego i pobliskich mu miejscowo\u015bci nie by\u0142a \u0142atwa. Otoczenie wydawa\u0142o si\u0119 wymar\u0142e \u2013 ni ptaka, ni zwierz\u0119cia, tylko chlupot deszczu i parskanie koni przerywa\u0142y grobow\u0105 cisz\u0119 las\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W\u0119dr\u00f3wka przez <strong>lasy i\u0142\u017ceckie i przylegle im okolice nie nale\u017ca\u0142a do bezpiecznych. R<\/strong>ozleg\u0142e po\u0142acie sosnowych i li\u015bciastych zaro\u015bli, w czasie pierwszej wojny \u015bwiatowej sta\u0142y si\u0119 miejscem ukrywania si\u0119 rabusi\u00f3w, uciekinier\u00f3w i rozproszonych oddzia\u0142\u00f3w dezerter\u00f3w. Z gazet podr\u00f3\u017cnicy wiedzieli o grasuj\u0105cych w tej okolicy bandach, dlatego rozmowa w powozie szybko zesz\u0142a na temat zagro\u017cenia napadem, a ka\u017cdy trzask ga\u0142\u0119zi wydawa\u0142 si\u0119 sygna\u0142em zasadzki.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W drodze do Solca nad Wis\u0142\u0105 nie spos\u00f3b by\u0142o unikn\u0105\u0107 rozmowy o najbardziej znanej postaci regionu \u2013 <strong>rabusiu Marcu<\/strong>, kt\u00f3ry w kr\u00f3tkim czasie sta\u0142 si\u0119 legend\u0105 okolic. Por\u00f3wnywano go z podhala\u0144skim Janosikiem, bo podobnie jak s\u0142ynny zb\u00f3jnik, mia\u0142 rabowa\u0107 jedynie bogatych, dziel\u0105c si\u0119 zdobytym \u0142upem z biednymi. W czasie wojny, gdy wojska r\u00f3\u017cnych armii przetacza\u0142y si\u0119 przez lasy i wsie powiatu lipskiego, Marzec zyska\u0142 status niemal mityczny, b\u0119d\u0105c postrachem urz\u0119dnik\u00f3w, \u017candarm\u00f3w i handlarzy wojennych.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Prasowa relacja wspomina o wydarzeniach, gdy <strong>Marzec zosta\u0142 schwytany razem z kilkoma kompanami podczas ob\u0142awy<\/strong>. Uchodzi\u0142 za najbardziej niebezpiecznego, dlatego skuto mu r\u0119ce i nogi, a nast\u0119pnie przykuwano go mocnym \u0142a\u0144cuchem do \u015bciany wi\u0119zienia komendy wojskowej. Jednak Marzec, sprytniejszy ni\u017c stra\u017cnicy, wykorzysta\u0142 moment nieuwagi, gdy dano mu \u0142y\u017ck\u0119 do jedzenia. T\u0105 w\u0142a\u015bnie \u0142y\u017ck\u0105 zdj\u0105\u0142 kajdany, wyskroba\u0142 tynk ze \u015bciany, wyj\u0105\u0142 ceg\u0142y i <strong>uciek\u0142 z wi\u0119zienia, mijaj\u0105c wartownik\u00f3w tak spokojnie, \u017ce nikt nie zorientowa\u0142 si\u0119, i\u017c zbieg\u0142.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Od tej chwili Marzec zn\u00f3w kr\u0105\u017cy\u0142 po lasach i\u0142\u017ceckich, budz\u0105c groz\u0119 w\u015br\u00f3d urz\u0119dnik\u00f3w i bogatszych mieszka\u0144c\u00f3w, a jednocze\u015bnie staj\u0105c si\u0119 symbolem buntu przeciw niesprawiedliwo\u015bci wojny, rekwizycjom i przemocy okupacyjnej. Ludzie opowiadali o nim z l\u0119kiem i podziwem, jednocze\u015bnie obawiaj\u0105c si\u0119 jego obecno\u015bci i \u017cycz\u0105c mu powodzenia w unikaniu \u017candarm\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">W podr\u00f3\u017cy przez lasy, w\u015br\u00f3d chlupotu deszczu i mg\u0142y unosz\u0105cej si\u0119 mi\u0119dzy drzewami, historia Marca by\u0142a jak cie\u0144 przesuwaj\u0105cy si\u0119 w tle, przypominaj\u0105cy o tym, jak g\u0142\u0119boko wojna zniszczy\u0142a spo\u0142eczne struktury wsi, zmuszaj\u0105c ludzi do walki o przetrwanie nawet w spos\u00f3b niezgodny z prawem. Bandyt\u00f3w, takich jak Marzec, ch\u0142opi musieli przechowywa\u0107 pod gro\u017ab\u0105 \u015bmierci, podczas gdy sami \u017cyli w strachu przed austriack\u0105 \u017candarmeri\u0105 i karami za ukrywanie dezerter\u00f3w czy zbieg\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Krajobraz wsi i miasteczek le\u017c\u0105cych na terenie obecnego powiatu lipskiego w 1916 r. to krajobraz <strong>ruiny, spalonych zabudowa\u0144 i milcz\u0105cych, zasmuconych ludzi<\/strong>. Z opowie\u015bci wynika, \u017ce domami dla ocalonych cz\u0119sto bywa\u0142y prymitywne sza\u0142asy z gliny i desek lub ziemianki wykopane napr\u0119dce w zboczach wzg\u00f3rz. Dawa\u0142y one schronienie rodzinom, kt\u00f3re pr\u00f3bowa\u0142y przetrwa\u0107 zimno, g\u0142\u00f3d i choroby. Ludzie \u017cyli w ci\u0105g\u0142ym strachu przed rekwizycjami wojskowymi, przed kolejnymi falami przymusowych ewakuacji do las\u00f3w i przed epidemiami, kt\u00f3re dziesi\u0105tkowa\u0142y mieszka\u0144c\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Tym bardziej dramatycznie rysuje si\u0119 potrzeba za\u0142o\u017cenia <strong>szpitala w Solcu nad Wis\u0142\u0105<\/strong>, kt\u00f3ry mia\u0142 sta\u0107 si\u0119 miejscem ratunku dla okolicznych wsi, a tak\u017ce symbolem nadziei w\u015br\u00f3d ruin i chaosu. Po kilku dniach uci\u0105\u017cliwej podr\u00f3\u017cy przez mokre, b\u0142otniste drogi, delegacja Czerwonego Krzy\u017ca dotar\u0142a <strong>do Solca nad Wis\u0142\u0105, miasta maj\u0105cego sta\u0107 si\u0119 miejscem ratunku i oporu wobec epidemii, kt\u00f3re zagra\u017ca\u0142y wyniszczonej wojn\u0105 ludno\u015bci regionu.<\/strong> Jednak obraz, jaki ukaza\u0142 si\u0119 podr\u00f3\u017cnym, by\u0142 daleki od nadziei.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Solec nad Wis\u0142\u0105, po\u0142o\u017cony na wynios\u0142ym brzegu rzeki, u uj\u015bcia Kr\u0119pianki, by\u0142 miejscem o bogatej historii, kt\u00f3r\u0105 po\u015bwiadcza\u0142y ruiny zamku, dawne ogrody owocowe i rozci\u0105gaj\u0105ce si\u0119 nad brzegami Wis\u0142y sady. Kiedy\u015b by\u0142 to pr\u0119\u017cny o\u015brodek handlu, z pi\u0119knym zamkiem, mostami i winnicami, gdzie ros\u0142y drzewa figowe i brzoskwiniowe. Z wylew\u00f3w Wis\u0142y i Kr\u0119pianki tworzy\u0142y si\u0119 jeziora obfituj\u0105ce w ryby, a Solec czerpa\u0142 z nich dziesi\u0119ciny, wspieraj\u0105c lokaln\u0105 gospodark\u0119.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak <strong>w 1916 roku Solec nad Wis\u0142\u0105 by\u0142 obrazem upadku<\/strong>. Po dawnym rozwoju zosta\u0142y jedynie wspomnienia. Na ulicach i rynku dominowa\u0142y ruiny i bieda, a zniszczone wojn\u0105, opuszczone domostwa by\u0142y zamieszkane przez ubog\u0105, cz\u0119sto zaniedban\u0105 ludno\u015b\u0107 \u017cydowsk\u0105, kt\u00f3ra wegetowa\u0142a w zniszczonych chatach. Nieliczne murowane budynki wyr\u00f3\u017cnia\u0142y si\u0119 po\u015br\u00f3d drewnianych sza\u0142as\u00f3w, skleconych napr\u0119dce z desek i gliny, stanowi\u0105c namiastk\u0119 dawnego miejskiego porz\u0105dku.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jak wspomina dr Stefan D\u0105browski, niedaleko rynku sta\u0142 <strong>klasztor Reformat\u00f3w oraz gmach dawnego rosyjskiego seminarium nauczycielskiego<\/strong>, kt\u00f3re przez lata caratu mia\u0142o kszta\u0142towa\u0107 wychowank\u00f3w w duchu rusyfikacji. Autor relacji z gorycz\u0105 patrzy\u0142 na mury, w kt\u00f3rych \u201epreparowano ch\u0142opi\u0119ce dusze, by z nich wyrobi\u0107 renegat\u00f3w polsko\u015bci\u201d, wspominaj\u0105c, \u017ce niejednokrotnie duch polski potrafi\u0142 jednak rozsadza\u0107 narzucone przez zaborc\u0119 ramy, a absolwenci seminarium stawali si\u0119 p\u00f3\u017aniej dzia\u0142aczami narodowymi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Chaos wojenny obna\u017cy\u0142 brak organizacji. Nawet <strong>studnia na rynku, kt\u00f3ra mia\u0142a zapewni\u0107 wod\u0119 mieszka\u0144com, sta\u0142a si\u0119 symbolem spo\u0142ecznego rozk\u0142adu.<\/strong> Gdy podj\u0119to pr\u00f3b\u0119 jej odnowienia i przygotowania do u\u017cytku publicznego, woziwody, obawiaj\u0105cy si\u0119 utraty \u017ar\u00f3d\u0142a zarobku, wrzucili do niej martwe koty, by zniech\u0119ci\u0107 mieszka\u0144c\u00f3w do korzystania z niej. Ten obraz miasta, kt\u00f3re kiedy\u015b by\u0142o powiatowym o\u015brodkiem handlu i administracji, a w 1916 roku by\u0142o opuszczone, zrujnowane i pozbawione wsp\u00f3lnotowo\u015bci, pokazuje g\u0142\u0119bi\u0119 upadku, jaki wojna przynios\u0142a spo\u0142eczno\u015bci Solca nad Wis\u0142\u0105.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo tego w Solcu tli\u0142a si\u0119 nadzieja. Zadaniem delegacji by\u0142o <strong>utworzenie szpitala epidemicznego<\/strong>, kt\u00f3ry mia\u0142 by\u0107 miejscem ratunku dla mieszka\u0144c\u00f3w regionu, zm\u0119czonych chorobami i brakiem opieki lekarskiej. Autor relacji, obserwuj\u0105c rynek, ruiny i milcz\u0105cych mieszka\u0144c\u00f3w, rozumia\u0142, \u017ce organizacja szpitala nie b\u0119dzie \u0142atwa, ale by\u0142a konieczna, aby w\u015br\u00f3d ruin i rozpaczy zap\u0142on\u0119\u0142o cho\u0107by ma\u0142e \u015bwiate\u0142ko pomocy i wsp\u00f3\u0142czucia.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>***<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Podczas podr\u00f3\u017cy przez ziemie obecnego powiatu lipskiego, jednym z najwa\u017cniejszych spotka\u0144, kt\u00f3re zapad\u0142o w pami\u0119\u0107 autorowi relacji, by\u0142o spotkanie <strong>z gospodarzem Zychem z Wygody.<\/strong> Wieczorem, gdy delegacja zatrzyma\u0142a si\u0119 na kr\u00f3tki odpoczynek, z mroku wy\u0142oni\u0142 si\u0119 wysoki m\u0119\u017cczyzna, kt\u00f3ry niespodziewanie rozpocz\u0105\u0142 rozmow\u0119. By\u0142 to gospodarz Zych, cz\u0142owiek, kt\u00f3rego maj\u0105tek przed wojn\u0105 by\u0142 powodem zazdro\u015bci s\u0105siad\u00f3w i dziedzic\u00f3w \u2013 posiada\u0142 pi\u0119tna\u015bcie koni, liczne byd\u0142o, trzod\u0119 i 60 m\u00f3rg urodzajnej ziemi.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Wojna wszystko zmieni\u0142a. <strong>Konie zosta\u0142y zarekwirowane lub sprzedane wojsku, wojska rosyjskie i austriackie przetacza\u0142y si\u0119 przez wie\u015b, niszcz\u0105c plony i zabieraj\u0105c zapasy.<\/strong> Dawna cha\u0142upa Zycha sp\u0142on\u0119\u0142a, a na jej miejscu stercza\u0142 samotny komin, otoczony czarnymi, zw\u0119glonymi pniami lip, b\u0119d\u0105cy niemym \u015bwiadkiem tragedii rodziny. Dzi\u015b Zych wraz z \u017con\u0105 i sz\u00f3stk\u0105 dzieci mieszka\u0142 w prowizorycznej chacie, przerobionej z dawnej obory, w kt\u00f3rej po\u0142owa s\u0142u\u017cy\u0142a za izb\u0119 mieszkaln\u0105, a po\u0142owa za miejsce dla resztki ocala\u0142ego inwentarza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Mimo strat i ci\u0119\u017caru wojny, Zych nie poddawa\u0142 si\u0119 rozpaczy. Z dum\u0105 opowiada\u0142, \u017ce dzi\u0119ki pracy ca\u0142ej rodziny, krok po kroku \u201ed\u017awigaj\u0105 si\u0119 z n\u0119dzy i zniszczenia\u201d. Pokazywa\u0142 dzieci, kt\u00f3re krz\u0105ta\u0142y si\u0119 po izbie, wspieraj\u0105c rodzic\u00f3w w codziennych obowi\u0105zkach, gotowe do pracy od najm\u0142odszych lat. Gdy autor zapyta\u0142 go, czy \u017cycie w takich warunkach nie jest zbyt ci\u0119\u017ckie, Zych odpowiedzia\u0142 spokojnie: \u201eChc\u0119 do\u017cy\u0107 do ko\u0144ca tego wszystkiego\u201d. W jego g\u0142osie s\u0142ycha\u0107 by\u0142o determinacj\u0119, a w spojrzeniu odbija\u0142a si\u0119 niez\u0142omna si\u0142a cz\u0142owieka, kt\u00f3ry postanowi\u0142 nie ulec rozpaczy.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Kolejne wa\u017cne spotkanie mia\u0142o miejsce w <strong>Rzeczniowie, gdzie delegacja zatrzyma\u0142a si\u0119 na nocleg u miejscowego ksi\u0119dza proboszcza.<\/strong> By\u0142 to kap\u0142an o silnym charakterze, znany z walki z bandytyzmem w G\u00f3rach \u015awi\u0119tokrzyskich w czasie rewolucji 1905 roku, za co wielokrotnie gro\u017cono mu \u015bmierci\u0105. W czasie wojny nie opu\u015bci\u0142 swojej parafii, cho\u0107 mia\u0142 mo\u017cliwo\u015b\u0107 wyjazdu. Zosta\u0142 z lud\u017ami, dzieli\u0142 z nimi niedol\u0119, modli\u0142 si\u0119, spowiada\u0142, wspiera\u0142 kazaniami, organizowa\u0142 \u017cycie parafialne, gdy inne wi\u0119zi spo\u0142eczne rozpada\u0142y si\u0119 pod naporem wojny.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Proboszcz opowiada\u0142 o stratach w parafii Rzeczni\u00f3w: <strong>13 wsi zosta\u0142o ca\u0142kowicie spalonych, ludno\u015b\u0107 wielokrotnie by\u0142a ewakuowana do las\u00f3w, a tyfus i inne choroby zebra\u0142y \u015bmiertelne \u017cniwo, zabieraj\u0105c jedn\u0105 czwart\u0105 chorych.<\/strong> Opowiada\u0142 r\u00f3wnie\u017c o moralnym upadku spowodowanym wojn\u0105, o tym, jak w czasie okupacji rosyjskiej wzros\u0142a liczba dzieci urodzonych poza ma\u0142\u017ce\u0144stwem, jak potajemnie rozpijano ludzi, oraz o trudno\u015bciach z odbudow\u0105 wsi z powodu braku inwentarza.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Jednak w oczach ksi\u0119dza wida\u0107 by\u0142o nadziej\u0119. Widzia\u0142 on w ludziach si\u0142\u0119, kt\u00f3ra pozwala\u0142a im powraca\u0107 na spalone ziemie, odbudowywa\u0107 domy i sia\u0107 oziminy, nawet w najtrudniejszych warunkach. Ksi\u0105dz wierzy\u0142, \u017ce mimo tragedii, jakie spad\u0142y na mieszka\u0144c\u00f3w parafii, <strong>to w\u0142a\u015bnie w tych ludziach, w ich uporze i pracy tkwi zadatek przysz\u0142ej odbudowy Polski.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Z tych trzech kr\u00f3tkich artyku\u0142\u00f3w zamieszczonych przed ponad stu laty na \u0142amach \u201eG\u0142osu Narodu\u201d wy\u0142ania si\u0119 <strong>pe\u0142ny, przejmuj\u0105cy obraz tego terenu w 1916 roku \u2013 ziemi spalonej, ogo\u0142oconej, pe\u0142nej ruin i biedy, ale jednocze\u015bnie zamieszka\u0142ej przez ludzi niez\u0142omnych, zdeterminowanych, gotowych odbudowywa\u0107 swoje \u017cycie kawa\u0142ek po kawa\u0142ku.<\/strong> W lasach i\u0142\u017ceckich czai\u0142 si\u0119 strach, symbolem kt\u00f3rego by\u0142 legendarny Marzec, ale tak\u017ce nadzieja, \u017ce przyjdzie czas odbudowy. Solec nad Wis\u0142\u0105 by\u0142 obrazem upadku dawnego miasta, kt\u00f3re mia\u0142o sta\u0107 si\u0119 o\u015brodkiem ratunku poprzez szpital epidemiczny. Spotkania z Zychem z Wygody i ksi\u0119dzem z Rzeczniowa pokaza\u0142y, \u017ce si\u0142a polskiego ludu i wiara w lepsze jutro nie zgin\u0119\u0142a nawet w obliczu najci\u0119\u017cszych pr\u00f3b.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-right wp-block-paragraph\"><em>Oprac. <\/em><em><strong>Zbigniew Trysi\u0144ski<\/strong><\/em><\/p>\n\n\n<div  id=\"jtg-48277\" class=\"modula modula-gallery modula-columns\" data-config=\"{&quot;tabletHeight&quot;:800,&quot;mobileHeight&quot;:800,&quot;desktopHeight&quot;:800,&quot;enableTwitter&quot;:false,&quot;enableWhatsapp&quot;:false,&quot;enableFacebook&quot;:false,&quot;enablePinterest&quot;:false,&quot;enableLinkedin&quot;:false,&quot;enableEmail&quot;:false,&quot;randomFactor&quot;:0.5,&quot;type&quot;:&quot;grid&quot;,&quot;columns&quot;:12,&quot;gutter&quot;:10,&quot;mobileGutter&quot;:10,&quot;tabletGutter&quot;:10,&quot;desktopGutter&quot;:10,&quot;enableResponsive&quot;:&quot;0&quot;,&quot;tabletColumns&quot;:2,&quot;mobileColumns&quot;:1,&quot;lazyLoad&quot;:0,&quot;lightboxOpts&quot;:{&quot;animated&quot;:true,&quot;Thumbs&quot;:{&quot;type&quot;:&quot;modern&quot;,&quot;showOnStart&quot;:false},&quot;Toolbar&quot;:{&quot;display&quot;:{&quot;right&quot;:[&quot;close&quot;]},&quot;enabled&quot;:true},&quot;Carousel&quot;:{&quot;Panzoom&quot;:{&quot;touch&quot;:true},&quot;infinite&quot;:false},&quot;keyboard&quot;:{&quot;Escape&quot;:&quot;close&quot;,&quot;Delete&quot;:&quot;close&quot;,&quot;Backspace&quot;:&quot;close&quot;,&quot;PageUp&quot;:&quot;next&quot;,&quot;PageDown&quot;:&quot;prev&quot;,&quot;ArrowUp&quot;:&quot;prev&quot;,&quot;ArrowDown&quot;:&quot;next&quot;,&quot;ArrowRight&quot;:&quot;next&quot;,&quot;ArrowLeft&quot;:&quot;prev&quot;},&quot;wheel&quot;:&quot;slide&quot;,&quot;touch&quot;:true,&quot;backdropClick&quot;:&quot;close&quot;,&quot;l10n&quot;:{&quot;CLOSE&quot;:&quot;Close&quot;,&quot;NEXT&quot;:&quot;Next&quot;,&quot;PREV&quot;:&quot;Previous&quot;,&quot;Error&quot;:&quot;The requested content cannot be loaded. Please try again later.&quot;,&quot;PLAY_START&quot;:&quot;Start slideshow&quot;,&quot;PLAY_STOP&quot;:&quot;Pause slideshow&quot;,&quot;FULL_SCREEN&quot;:&quot;Full screen&quot;,&quot;THUMBS&quot;:&quot;Thumbnails&quot;,&quot;DOWNLOAD&quot;:&quot;Download&quot;,&quot;SHARE&quot;:&quot;Share&quot;,&quot;ZOOM&quot;:&quot;Zoom&quot;,&quot;EMAIL&quot;:&quot;Here is the link to the image : %%image_link%% and this is the link to the gallery : %%gallery_link%%&quot;,&quot;MODAL&quot;:&quot;You can close this modal content with the ESC key&quot;,&quot;ERROR&quot;:&quot;Something Went Wrong, Please Try Again Later&quot;,&quot;IMAGE_ERROR&quot;:&quot;Image Not Found&quot;,&quot;ELEMENT_NOT_FOUND&quot;:&quot;HTML Element Not Found&quot;,&quot;AJAX_NOT_FOUND&quot;:&quot;Error Loading AJAX : Not Found&quot;,&quot;AJAX_FORBIDDEN&quot;:&quot;Error Loading AJAX : Forbidden&quot;,&quot;IFRAME_ERROR&quot;:&quot;Error Loading Page&quot;,&quot;TOGGLE_ZOOM&quot;:&quot;Toggle zoom level&quot;,&quot;TOGGLE_THUMBS&quot;:&quot;Toggle thumbnails&quot;,&quot;TOGGLE_SLIDESHOW&quot;:&quot;Toggle slideshow&quot;,&quot;TOGGLE_FULLSCREEN&quot;:&quot;Toggle full-screen mode&quot;},&quot;Images&quot;:{&quot;Panzoom&quot;:{&quot;maxScale&quot;:2}},&quot;mainClass&quot;:&quot;modula-fancybox-container modula-lightbox-jtg-48277&quot;,&quot;Html&quot;:{&quot;videoAutoplay&quot;:0,&quot;videoTpl&quot;:&quot;&lt;video class=\\&quot;fancybox__html5video\\&quot; controls muted playsinline controlsList controlsList=\\&quot;nodownload\\&quot; poster=\\&quot;{{poster}}\\&quot; src=\\&quot;{{src}}\\&quot; type=\\&quot;{{format}}\\&quot; &gt;  Sorry, your browser doesn&#039;t support embedded videos, &lt;a href=\\&quot;{{src}}\\&quot;&gt; download &lt;\\\/a&gt; and watch with your favorite video player! &lt;\\\/video&gt;&quot;}},&quot;inView&quot;:false,&quot;email_subject&quot;:&quot;Sprawd\\u017a ten niesamowity obrazek!&quot;,&quot;email_message&quot;:&quot;Oto odno\\u015bnik do obrazka: %%image_link%%, a oto odno\\u015bnik do galerii: %%gallery_link%%&quot;,&quot;grid_type&quot;:&quot;automatic&quot;,&quot;rowHeight&quot;:250,&quot;lastRow&quot;:&quot;justify&quot;,&quot;lightbox&quot;:&quot;fancybox&quot;,&quot;lightbox_devices&quot;:&quot;both&quot;}\">\n\t\t<div  class=\"modula-items grid-gallery\">\n\t\t<div class=\"modula-item\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t\t\t<a data-image-id=\"48292\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-48277\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open image in lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-48292\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1.png\" title=\"Glos_Narodu_art_1\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"96\" src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-300x96.png\" data-src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-300x96.png\" data-caption=\"\" srcset=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1.png 1749w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-300x96.png 300w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-1024x326.png 1024w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-768x245.png 768w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-1536x489.png 1536w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-24x8.png 24w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-36x11.png 36w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_1-48x15.png 48w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, (max-width: 1024px) 50vw, 33vw\" \/>\n\t\t\t<div class=\"figc no-description\">\n\t\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t\t\t<a data-image-id=\"48304\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-48277\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open image in lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-48304\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2.png\" title=\"Glos_Narodu_art_2\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"106\" src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-300x106.png\" data-src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-300x106.png\" data-caption=\"\" srcset=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2.png 1799w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-300x106.png 300w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-1024x362.png 1024w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-768x272.png 768w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-1536x543.png 1536w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-24x8.png 24w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-36x13.png 36w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_2-48x17.png 48w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, (max-width: 1024px) 50vw, 33vw\" \/>\n\t\t\t<div class=\"figc no-description\">\n\t\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div><div class=\"modula-item\" >\n\t<div class=\"modula-item-overlay\"><\/div>\n\n\t<div class=\"modula-item-content\">\n\n\t\t\t\t<a data-image-id=\"48316\" role=\"button\" tabindex=\"0\" rel=\"jtg-48277\" data-caption=\"\" aria-label=\"Open image in lightbox\" class=\"tile-inner modula-item-link\"><\/a>\n\t\t\t<img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"pic wp-image-48316\"  data-valign=\"middle\" data-halign=\"center\" alt=\"\" data-full=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3.png\" title=\"Glos_Narodu_art_3\" crop=\"\" width=\"300\" height=\"98\" src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-300x98.png\" data-src=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-300x98.png\" data-caption=\"\" srcset=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3.png 1788w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-300x98.png 300w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-1024x333.png 1024w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-768x250.png 768w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-1536x500.png 1536w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-24x8.png 24w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-36x12.png 36w, https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_art_3-48x16.png 48w\" sizes=\"auto, (max-width: 600px) 100vw, (max-width: 1024px) 50vw, 33vw\" \/>\n\t\t\t<div class=\"figc no-description\">\n\t\t\t\t<div class=\"figc-inner\">\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t<\/div>\n\n\t<\/div>\n\n<\/div>\t<\/div>\n\t\n\t<script type=\"application\/ld+json\">\n\t\t{\n\t\t\t\"@context\": \"https:\/\/schema.org\",\n\t\t\t\"@type\": \"ImageGallery\",\n\t\t\t\"id\": \"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/obraz-miejscowosci-obecnego-powiatu-lipskiego-w-1916-roku-w-swietle-relacji-publikowanych-w-dzienniku-glos-narodu\/#modula-gallery-48277\",\n\t\t\t\"url\": \"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/obraz-miejscowosci-obecnego-powiatu-lipskiego-w-1916-roku-w-swietle-relacji-publikowanych-w-dzienniku-glos-narodu\/\"\n\t\t}\n\t<\/script>\n\n\t<\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Z relacji autorstwa prof. dr. Stefana D\u0105browskiego opublikowanych w \u201eG\u0142osie Narodu\u201d w 1916 r., opisuj\u0105cych podr\u00f3\u017c przedstawicieli Sekcji Epidemicznej Galicyjskiego [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":893,"featured_media":48259,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"_oasis_is_in_workflow":0,"_oasis_original":0,"inline_featured_image":false,"site-sidebar-layout":"default","site-content-layout":"","ast-site-content-layout":"default","site-content-style":"default","site-sidebar-style":"default","ast-global-header-display":"","ast-banner-title-visibility":"","ast-main-header-display":"","ast-hfb-above-header-display":"","ast-hfb-below-header-display":"","ast-hfb-mobile-header-display":"","site-post-title":"","ast-breadcrumbs-content":"","ast-featured-img":"","footer-sml-layout":"","ast-disable-related-posts":"","theme-transparent-header-meta":"","adv-header-id-meta":"","stick-header-meta":"","header-above-stick-meta":"","header-main-stick-meta":"","header-below-stick-meta":"","astra-migrate-meta-layouts":"set","ast-page-background-enabled":"default","ast-page-background-meta":{"desktop":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"ast-content-background-meta":{"desktop":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"tablet":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""},"mobile":{"background-color":"var(--ast-global-color-5)","background-image":"","background-repeat":"repeat","background-position":"center center","background-size":"auto","background-attachment":"scroll","background-type":"","background-media":"","overlay-type":"","overlay-color":"","overlay-opacity":"","overlay-gradient":""}},"_themeisle_gutenberg_block_has_review":false,"footnotes":""},"categories":[55,142],"tags":[],"class_list":["post-48211","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-aktualnosci-ru","category-regionalne-ciekawostki"],"acf":[],"featured_image_urls_v2":{"full":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"thumbnail":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1-150x86.png",150,86,true],"medium":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"medium_large":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"large":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"1536x1536":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"2048x2048":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-1100-450":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-1120-800":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-870-440":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-850-600":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-480-380":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-300-225":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-540-700":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1.png",200,86,false],"img-75-75":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1-75x75.png",75,75,true],"menu-24x24":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1-24x10.png",24,10,true],"menu-36x36":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1-36x15.png",36,15,true],"menu-48x48":["https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/wp-content\/uploads\/sites\/20\/2025\/07\/Glos_Narodu_2_www-1-48x21.png",48,21,true]},"post_excerpt_stackable_v2":"<p>Z relacji autorstwa prof. dr. Stefana D\u0105browskiego opublikowanych w \u201eG\u0142osie Narodu\u201d w 1916 r., opisuj\u0105cych podr\u00f3\u017c przedstawicieli Sekcji Epidemicznej Galicyjskiego Czerwonego Krzy\u017ca, wy\u0142ania si\u0119 przejmuj\u0105cy obraz kilku miejscowo\u015bci obecnego powiatu lipskiego w czasie I wojny \u015bwiatowej. Zmaga\u0142y si\u0119 one z dramatem wojny, zniszczeniami, bied\u0105 oraz pr\u00f3bami przetrwania w realiach okupacji austro-w\u0119gierskiej. (Skany oryginalnych tekst\u00f3w prezentujemy pod artyku\u0142em) Jesieni\u0105 1916 roku, gdy fronty I wojny \u015bwiatowej przesuwa\u0142y si\u0119 po polskich ziemiach, a tysi\u0105ce rodzin \u017cy\u0142y w cieniu g\u0142odu i chor\u00f3b, Sekcja Epidemiczna Galicyjskiego Czerwonego Krzy\u017ca otrzyma\u0142a pilne zadanie: za\u0142o\u017cenie szpitala epidemicznego w Solcu nad Wis\u0142\u0105. W\u0142adze gubernialne i wojskowe spodziewa\u0142y si\u0119,&hellip;<\/p>\n","category_list_v2":"<a href=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/ru\/category\/aktualnosci-ru\/\" rel=\"category tag\">\u041d\u043e\u0432\u043e\u0441\u0442\u0438<\/a>, <a href=\"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/category\/regionalne-ciekawostki\/\" rel=\"category tag\">Regionalne ciekawostki<\/a>","author_info_v2":{"name":"Zbigniew Trysi\u0144ski","url":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/author\/ztrysinski\/"},"comments_num_v2":"0 \u043a\u043e\u043c\u0435\u043d\u0442\u0430\u0440\u0456\u0432","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48211","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/users\/893"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=48211"}],"version-history":[{"count":14,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48211\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":48346,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/48211\/revisions\/48346"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media\/48259"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=48211"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=48211"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/lipsko.bibliotekapedagogiczna.pl\/uk\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=48211"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}