Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej – netografia dla rodziców i nauczycieli

Z okazji Tygodnia Przeciwdziałania Przemocy Rówieśniczej i Tygodnia Budowania Relacji (28 września–2 października 2026 r.) przygotowaliśmy netografię dla rodziców i nauczycieli. Zebrane publikacje dostępne online pomagają rozpoznawać przemoc, także w internecie, reagować na nią oraz budować relacje oparte na szacunku i poczuciu bezpieczeństwa. W wykazie znajdują się poradniki, scenariusze zajęć i opracowania wyników badań.

1. ARSENIUK, Renata. Nie wywołuj hejtu z lasu. Czerwony Kapturek i cyberprzemoc. Scenariusz zajęć lekcyjnych dla uczniów klas 5–6 [online]. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2021 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,82.
2. BARLIŃSKA, Julia; LALAK, Dominik; SZUSTER, Anna. Jak skutecznie ograniczyć cyberprzemoc rówieśniczą? – o efektywności metod aktywizujących kompetencje społeczne ze szczególnym uwzględnieniem empatii. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2018, t. 17, nr 1, s. 68–95. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/659/516.
3. BORKOWSKA, Anna. Cyberprzemoc. Włącz blokadę na nękanie. Poradnik dla rodziców [online]. Wyd. 2 popr. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2023. ISBN 978-83-65448-68-2 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,42.
4. BORKOWSKA, Anna. Cyberprzemoc w szkole. Poradnik dla nauczycieli [online]. Wyd. 2 popr. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2023. ISBN 978-83-65448-60-6 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,71.
5. BORKOWSKA, Anna. Uczeń w cyfrowym świecie. Jak projektować działania profilaktyczne w szkole i przedszkolu [online]. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2023. ISBN 978-83-65448-54-5 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,97.
6. BORKOWSKA, Anna; SZYMAŃSKA, Joanna; WITKOWSKA, Marta. Przeciwdziałanie agresji i przemocy w szkole. Poradnik dla nauczycieli [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, [2012] [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/przeciwdziaanie_agresji_i_przemocy_w_szkole.pdf.
7. BORKOWSKA, Anna; WITKOWSKA, Marta; GAŃKO, Katarzyna. Zdrowiej online. O cyberprzemocy i hejcie w sieci [online]. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2025. ISBN 978-83-68356-10-6 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,114.
8. CZEMIEROWSKA-KORUBA, Ewa. Agresja i przemoc w szkole, czyli co powinniśmy wiedzieć, by skutecznie działać [online]. Wyd. 2. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2015. ISBN 978-83-64915-82-6 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/Agresja_i_przemoc_w_szkole_Czemierowska_wyd.-II.pdf.
9. FENIK, Katarzyna. Psychologiczne aspekty bullyingu: perspektywa sprawcy, ofiary i świadka [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2015 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/k_fenik_psycholg_aspekty_bullyingu.pdf.
10. FENIK-GABERLE, Katarzyna. My wszyscy. Ryzykowne zachowania w internecie: cyberprzemoc. Scenariusz zajęć profilaktycznych dla uczniów w wieku 13–15 lat [online]. Warszawa: NASK – Państwowy Instytut Badawczy, 2021 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://it-szkola.edu.pl/publikacje,plik,73.
11. FUNDACJA DAJEMY DZIECIOM SIŁĘ. Moje dziecko doświadcza przemocy ze strony rówieśników [online]. 14.06.2026 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://rodzice.fdds.pl/moja-dziecko-doswiadcza-przemocy-ze-strony-rowiesnikow/.
12. FUNDACJA SZKOŁA Z KLASĄ. Przemoc rówieśnicza w szkole – jak przeciwdziałać? [online]. 01.10.2025 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://www.szkolazklasa.org.pl/przemoc-rowiesnicza-w-szkole/.
13. GARSTKA, Tomasz. Postawy i oddziaływania dorosłych w przeciwdziałaniu przemocy rówieśniczej [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, [2015] [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/tg_przeciwdzialanie_przemocy_rowiesn.pdf.
14. MAKARUK, Katarzyna. Przemoc rówieśnicza. W: SAJKOWSKA, Monika; SZREDZIŃSKA, Renata, red. Dzieci się liczą 2022. Raport o zagrożeniach bezpieczeństwa i rozwoju dzieci w Polsce [online]. Warszawa: Fundacja Dajemy Dzieciom Siłę, 2022, s. 256–273 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://fdds.pl/wp-content/uploads/2025/04/Dzieci-sie-licza-2022-Przemoc-rowiesnicza.pdf.
15. MIKOŁAJCZUK, Marta. Bullying – jak go określić? Dla uczniów [online]. [Warszawa]: Fundacja Nie Widać Po Mnie, 2023. ISBN 978-83-67802-21-5 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dokumenty.men.gov.pl/Zalacznik-nr-10-Bullying-jak-go-okreslic-DZIECI-WIEK-12-18-6a9e5e681e352.pdf.
16. MIKOŁAJCZUK, Marta. Cyberprzemoc. Dla nastolatków i rodziców [online]. [Warszawa]: Fundacja Nie Widać Po Mnie, 2023. ISBN 978-83-67802-57-4 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dokumenty.men.gov.pl/Zalacznik-nr-9-Cyberprzemoc-ebook-dla-nastolatkow-14-18-i-rodzicow-6a9e5e1472925.pdf.
17. MINISTERSTWO EDUKACJI NARODOWEJ. Ścieżki pomocy w sytuacji wystąpienia przemocy rówieśniczej: dla szkoły, dla ucznia, dla rodzica [online]. Dodatek do kwietniowego numeru czasopisma Profilaktyka. Warszawa: Ministerstwo Edukacji Narodowej, 2026 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dokumenty.men.gov.pl/dodatek-do-gazetki-Profilaktyka-nr-2-69f3340c54d0f.pdf.
18. NOWICKA-PASTERNAK, Katarzyna. Przemoc rówieśnicza a mediacje rówieśnicze – wsparcie budowania kultury dialogu w szkołach wprowadzających Standardy Ochrony Małoletnich. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2025, t. 24, nr 4, s. 108–134. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/989/827.
19. OŚRODEK ROZWOJU EDUKACJI. Przemoc rówieśnicza wobec dzieci ze SPE. Materiały pokonferencyjne. Część 1 [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2015 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/phocadownload/pracownie/Przemoc-rowiesnicza-wobec-dzieci-ze-SPE.pdf.
20. PLICHTA, Piotr. Przemoc rówieśnicza i uczniowie ze specjalnymi potrzebami edukacyjnymi – uwarunkowania i propozycje rozwiązań profilaktycznych. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2016, t. 15, nr 1, s. 27–52. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/548/413.
21. POLESZAK, Wiesław. Co poradzić na przemoc? Scenariusz zajęć dla nauczycieli [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2025. ISBN 978-83-68584-17-2 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/2025/10/w.poleszak-co-poradzic-na-przemoc-2025.pdf.
22. POLESZAK, Wiesław. Co to znaczy „doświadczyć przemocy”? Scenariusz zajęć dla uczniów [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2025. ISBN 978-83-68584-15-8 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/2025/10/w.poleszak-co-to-znaczy-doswiadczyc-przemocy-2025.pdf.
23. POLESZAK, Wiesław. Jakie potrzeby mają dzieci? Scenariusz zajęć dla rodziców [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2025. ISBN 978-83-68584-16-5 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/2025/10/w.poleszak-jakie-potrzeby-maja-dzieci-2025.pdf.
24. POPYK, Anzhela. Skala i uwarunkowania przemocy rówieśniczej – wyniki Diagnozy przemocy wobec dzieci w Polsce 2023. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2023, t. 22, nr 4, s. 37–62. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/889/734.
25. PYŻALSKI, Jacek. Przeciwdziałanie przemocy rówieśniczej w szkole – krytyczny przegląd stosowanych rozwiązań. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2018, t. 17, nr 1, s. 30–45. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/657/514.
26. PYŻALSKI, Jacek. Przemoc rówieśnicza. I. Aspekty definicyjne [online]. Fundacja Szkoła z Klasą, [b.r.] [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dokumenty.men.gov.pl/Zalacznik-27-przemoc-rowiesnicza1-Szkola-z-klasa-6a9e619f41e55.pdf.
27. PYŻALSKI, Jacek. Strategie. Przemoc rówieśnicza [online]. Fundacja Szkoła z Klasą, [b.r.] [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dokumenty.men.gov.pl/Zalacznik-nr-33-strategia-przemoc-rowiesnicza-Szkola-z-klasa-6a9e62a1c57f5.pdf.
28. TŁUŚCIAK-DELIOWSKA, Aleksandra. Profilaktyka bullyingu – w stronę społeczno-emocjonalnego uczenia się i pozytywnej dynamiki grupy rówieśniczej. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2018, t. 17, nr 1, s. 46–67. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/viewFile/658/515.
29. WALTERS, Glenn D. Przemoc rówieśnicza (bullying) wśród osób w wieku szkolnym – wiktymizacja i sprawstwo. Metaanaliza badań prospektywnych. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2020, t. 19, nr 4, s. 74–98. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/785/636.
30. WĘGRZYNOWSKA, Joanna. Dzieci doświadczające przemocy rówieśniczej. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2016, t. 15, nr 1, s. 9–26. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/547/412.
31. WĘGRZYNOWSKA, Joanna. Profilaktyka agresji i przemocy rówieśniczej w klasie [online]. Warszawa: Ośrodek Rozwoju Edukacji, 2021. ISBN 978-83-959429-5-2 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://ore.edu.pl/wp-content/uploads/2021/04/profilaktyka-agresji-i-przemocy-rowiesniczej.pdf.
32. WŁODARCZYK, Joanna; WÓJCIK, Szymon. Skala i uwarunkowania przemocy rówieśniczej. Wyniki Ogólnopolskiej diagnozy krzywdzenia dzieci w Polsce. Dziecko Krzywdzone. Teoria, badania, praktyka [online]. 2019, t. 18, nr 3, s. 9–35. eISSN 2545-3475 [dostęp: 25.09.2026]. Dostępny w: https://dzieckokrzywdzone.fdds.pl/index.php/DK/article/download/741/592.