Prezentowane wspomnienia Heleny Barańskiej, zatytułowane „Ze wsi do miasta”, pochodzą z książki „Czas przeszły nie zmarnowany 1945–1970. Wspomnienia działaczy kulturalnych” (Wydawnictwo Literackie, Kraków). Dziś nabierają one szczególnego znaczenia – stają się nie tylko zapisem minionego czasu, ale również świadectwem życia osoby, która na trwałe wpisała się w historię Lipska i naszej Biblioteki.
To opowieść o drodze – z powojennej, skromnej rzeczywistości wsi ku świadomej pracy nauczycielskiej i działalności społecznej. W tych wspomnieniach nie ma patosu – jest codzienność: trud nauki, odpowiedzialność za uczniów, troska o rozwój dzieci i młodzieży, a także ogromna potrzeba dzielenia się wiedzą i budowania wspólnoty.
Z kart tego tekstu wyłania się obraz nauczycielki, która nie ograniczała się do szkolnej klasy. Organizowała życie kulturalne, inspirowała do czytania, wprowadzała książkę do domów, w których wcześniej jej nie było. W czasach odbudowy kraju dostrzegała w edukacji realną siłę zmiany – cichą, ale trwałą.
Szczególnie poruszające jest to, jak naturalnie w tej opowieści pojawia się książka – jako narzędzie pracy, przestrzeń spotkania i źródło nadziei. To właśnie z tych doświadczeń wyrasta późniejsza działalność Heleny Barańskiej, w tym współorganizowanie Biblioteki Pedagogicznej w Lipsku – miejsca, które do dziś służy nauczycielom i kolejnym pokoleniom mieszkańców Ziemi Lipskiej.
Czytelnicy znają Helenę Barańską również z publikacji w kwartalniku „Życie Powiśla” oraz jako współautorkę – wraz z dr. Czesławem Barańskim – książki „Lipsko 1945–1992”. Publikowane wspomnienia pozwalają jednak spojrzeć głębiej – zobaczyć początki drogi, z której wyrastała Jej późniejsza działalność.
Dziś ten tekst staje się nie tylko dokumentem epoki, ale także formą pamięci. Przypomnieniem, że życie poświęcone pracy dla innych pozostawia trwały ślad.
